воскресенье, 13 ноября 2016 г.

არმენიის საამიროს ამირები

  არაბები კავკასიის დაპყრობას იწყებენ 640-იანი წლებიდან. 654 წელს ჰაბიბ იბნ მასლამას ლაშქრობის შემდეგ ქართლი, სომხური და აზერბაიჯანული სამთავროები ხდებიან არაბთა მოხარკენი. VII საუკუნის ბოლოს მუჰამედ იბნ მერვანი (ყრუს მამა) აუქმებს სომხეთისა და არანის სამთავროებს და აყალიბებს სომხეთ-აზერბაიჯანის საამიროს. სწორედ მას უხდიდნენ ქართველი მეფე-მთავრები ხარკს თბილისში ამირას დაჯდომამდე. საამიროს ცენტრი იყო ქ. დვინი, ხოლო 752 წლიდან მეორე ცენტრი იყო ბარდავი. (ამიტომ სომხეთის პოლიტიკურმა ცენტრმა თანდათან გადაინაცვლა ჯერ ქ. ბაგარანში, შემდეგ ქ. შირაკავანში, 929 წ. ყარსში, ბოლოს 961 წ. ქ. ანისში .)  884 წელს ანისის მთავარმა აშოტ ბაგრატუნმა საამირო გააუქმა თავი სომხეთის მეფედ გამოაცხადა. 885 წელს ეს ფაქტი ცნო ხალიფამ, ხოლო 886 წელს ბიზანტიამ.
 მუჰამედ იბნ მერვანი 693–701
აბუ შეიხ იბნ აბდალაჰი 701-703
ოსმან იბნ ალ ვალიდი 704-705
კასიმი  705
აბდულა იბნ ჰატიმი 705-706
აბ ალ აზიზ იბნ ჰატიმი  706–709
მასლამა იბნ აბდ ალ მალიკი 709–715; 725–729; 731–732
ადი იბნ ადი ალ კანდი 715-717
ვალიდ იბნ აბდ ალ მალიკი  717
ომარ იბნ აბდ ალ აზიზი  717-720
ომარ იბნ ხუბაირა 721-721
მილაკ იბნ საფარი 721
ჯარაჰ იბნ აბდალაჰი 722–725; 729–730
ხარის იბნ არი ატ ტაი 725-727
ხაჯიჯად იბნ აბდალაჰი 730
საიდ იბნ ამრი ალ ჰარაში 730-731;  733–735
მერვან იბნ მუჰამედი  (ყრუ) 732–733; 735–744
ასიმ იბნ აბდალაჰი  744
ისჰაკ  იბნ მუსლიმი 744–750
მუჰამედ იბნ სული 750
აბუ ჯაფარ აბდულაჰ იბნ მუჰამადი  750
სალიჰ იბნ საუბაიჰი 750-751
იაზიდ იბნ ასიდი 752–754; 759-769; 775–780
ჰასან იბნ კალაბა 754-759; 771–775
სულეიმანი   755
ბაქარ იბნ მუსლიმი  769–771
ვადიმ ალ ასაბი 775
იაჰია იბნ ხალიდი 780-782
სავადა იბნ აბდ ალ ჰამიდი 782-783
ნუსაირი 783
ოსმან იბნ უმარა 783–785
რაულ იბნ ჰატიმი 785-786
ხუზაიმა იბნ ხაზიმი  786–787;  803-806
იუსუფ იბნ რაშიდი  787
იაზიდ იბნ მაზიადი  787–788; 799–801;
სულეიმან იბნ იაზიდი 788–790
დუკლა იბნ კოდ 790
ნასრ იბნ ალ ჯაჰრი 790-791
აბდ ალ კაბირ იბნ ალ ჰამიდი 791
ომარ იბნ აიუბი 792-793
აბუ საბაჰი 793
საიდ იბნ მუჰამედი 793-794
ხალიდ იბნ იაზიდ ას სულამი 794
ალ აბას იბნ ჯარირი 794
მუსა იბნ ისა 794-795
იაჰია ალ ჰარაში 795-796
აჰმად იბნ იაზიდ ას სულამი 796-797; 811
საიდ იბნ სალმი 798-799; 799
ნასრ იბნ ჰაბიბი 799
ასად იბნ იაზიდ აშ შეიბანი  801–802; 809-811
მუჰამად იბნ იაზიდ აშ შეიბანი  802–803
ალ კასიმი 803
ბიშრ იბნ ხუზაიმა 803-804
ისმაილ იბნ იბრაჰიმი 805-806
ნაიმ იბნ ბაშარი 806
სულეიმან იბნ იაზიდ ალ ამირი 806-807
აიუბ იბნ სულეიმანი 807
ალ აბას იბნ ზუფარი 807; 807-808; 813
იაჰია იბნ ზუფარი 808
აბდალაჰ იბნ მუჰამედი 809
ასად იბნ იაზიდ აშ შაიბანი  809-810
მუჰამედ იბნ ზუხაირი 810
მასრურუ 811
ისჰაკ იბნ სულეიმანი  811-813
ტაჰირ იბნ მუჰამედი 813
სულეიმან იბნ აჰმედი 813; 814-815
აბუ აბდალაჰი 814
ჰატიმ იბნ ხარსამა 815-818
იაჰია იბნ მაუდი 818-819
აჰმად იბნ იაჰია 819-820
ისა იბნ უჰამედი 820-823
მუჰამედ იბნ აბდალაჰი 823-824
ზურაიჰ იბნ ალი 824-825
აჰმად იბნ აბდ ალ ალაჰი 825-826
აბდ ალ ალა იბნ აჰმადი 826; 829
აბდ ალ ალა იბნ იბრაჰიმი 826-827
მუჰამედ იბნ ხუმაიდი 827-828
აბდალაჰ იბნ ტაჰირი 828-829
ხალიდ იბნ იაზიდი  აშ შეიბანი 829-832; 841; 842-844
იბრაჰიმ იბნ ზეიდი 829
იბრაჰიმ იბნ ათაბი 829-832
ალ ასფარი 832
აბდალაჰ იბნ მუსადი 832
აბდ არ რაჰმან იბნ ჰაკამი 833
ალ ჰასან იბნ ალი 833-835
ბიშრ იბნ ურვა 835
მუჰამედ იბნ სულეიმანი 835-837
მუჰამედ იბნ ხალიდ ბუხარ-ხუდა 838-839
ალი იბნ ალ ჰუსეინ იბნ-საბაყ ალ-კაისი 840-841; 841
ხამდუია იბნ ალი 841-842
მუჰამედ იბნ ხალიდი აშ შეიბანი 845-849; 857–862; 867-870
აბუ საიდ მუჰამედ იბნ იუსუფი   849–851
იუსუფ იბნ აბუ საიდი  851–852
ბუღა ალ კაბირ აშ შარაბი 852-856
იბრაჰიმი 856
ალი იბნ იაჰია  862–863
ალი აბას იბნ ალ მუსტაინი 863-865
ალ ალა იბნ აჰმადი 865-866
აბდალაჰ იბნ ალ მუტაზი 866-867
ისა იბნ შეიხ ალ შაიბანი 870–875, ნომინალურად  882-884
ჯაფარ ალ მუფავიდი 875-878
მუჰამედ იბნ ხალიდი 878

Комментариев нет:

Отправить комментарий